مالمیر
معرفی مناطق بختیاری و پیشینه ی آنهاودرج نکات علمی،ادبی وگردشگری
مالمیر
معرفی مناطق بختیاری و پیشینه ی آنهاودرج نکات علمی،ادبی وگردشگریچگونه به بهشت خوزستان ایذه ودهدز، سفر کنید؟
چگونه به بهشت خوزستان ایذه ودهدز، سفر کنید؟
تاریخچه ایذه ودهدزرا اکثر سایتها نوشته اند.ما میخواهیم کمی کاربردی تر ایذه ودهدزرا به شما بنمایانیم.
مسیرهای دسترسی به ایذه:
اگر میخواهید از اصفهان به ایذه سفر کنید چند راه دارید ، اول اینکه ابتدا به شهرکرد سفر کنید بعد به بروجن و ناغان بیائید و از آنجا به لردگان و سد و نیروگاه کارون چهار دهدز و سد و نیروگاه کارون سه و سپس به ایذه خواهید رسید.
راه دوم این است که از اصفهان به فولاد شهر و زرین شهر و بروجن و .....
راه سوم این است که از اصفهان به مبارکه و بروجن و ....
و اما مسیر دیگر دسترسی از اهواز است که ابتدا به هفتگل و باغملک و قلعه تل و در نهایت به ایذه ودهدزخواهید رسید.میتوانید قبل از سفر از گوگل مپ(google map) نیز استفاده کنید تا مسیر سفر را بهتر بدست آورید.
اگر از هر مسیری از اصفهان به ایذه سفر کنید ، حدود 400 کیلومتر در مسیر خواهید بود. در این فاصله از مناظر بسیار زیبای کوهستانی ، سد کارون چهار و سه ، دریاچه سد کارون سه و دهدز کوه کوه لذت خواهید برد.رانندگی در این مسیر بسیار لذت بخش خواهد بود(درصورت احتیاط).
اما اگر قصدتان این بود که از اهواز به ایذه سفر کنید ، باید در حدود 180 کیلومتر رانندگی کنید.در پاره ای از محدوده هفتکل و باغملک جاده کوهستانی خواهد بود و مابقی مسیر جاده صاف و اصطلاحا کفی خواهد بود.
در این مسیر مناظر زیبای مشعلهای روشن نفت و مزارع سرسبز روستاهای اطراف بهره مند خواهید شد.
هزینه سفر:
اهواز به ایذه با اتوبوس حدودا هر نفر 3000 تومان و با سواری حدودا 6000 تومان است.اصفهان به ایذه با سواری حدودا 20000 تومان و اتوبوس 11000 تومان است.
محل اسکان:
آنهایی که چادر دارند خیالشان راحت که در ایذه جا به اندازه کافی برای استراحت وجود دارد.آنهایی که در مدارس سکونت خواهند کرد نیز بدانند که مدارس ایذه در بهترین نقاط شهر قرار دارند و مسیرهای دسترسی به آنها کاملا سهل و آسان است. در ایذه تنها هتل و مسافرخانه با کمبود مواجه است که می بایست قبلا در این مورد اقدامات لازم را جهت رزرو انجام دهید.
دهدزکه بخشی از ایذه می باشد پایتخت طبیعت خوزستان ودروازه ورود به استان زرخیز خوزستان وخوش منظرترین وخوش آب وهواترین نقطه ی خوزستان میباشد ستاد اسکان در محل اداره آموزش وپر ورش واقع در جاده اصلی اصفهان مستقر است.وبهترین مدارس خودبا بهترین چشم انداز طبیعی را برای اسکان مسافرین عزیز مشخص نموده است.
مراکز دیدنی ایذه ودهدز
ایذه 1- روستای سوسن هر نقطه اش که بروید زیباست و سرسبز.
2-دریاچه پشت سد کارون 3 در این روزها بسیار بسیار دیدنی است و زیبا.
3-آثار باستانی کول فرح و اشکفت سلمان را از دست ندهید.مسیر دسترسی به این دو بسیار زیبا هستند.
4-تپه شهدا هم صفای خاص خود را دارد.
دهدز -روستای گردشگری شیوند آبشار کم نظیر شیوند و شهرک طوریستی زراس، پارک جنگلی بلوط بلند، پارک دولت، امامزاده شهپیر(ع)، تل باستانی توبره ریز،کاروانسرای دهدز، دشت بزرگ وکوچک کوه سفید، منطقه جنگلی وسرسبز نشگون،غار پارینه سنگی باغات زیبای حاجی کمال هم مناطق دیدنی هستند.
بخشی بر گرفته ازایذه آنلاین |
سردار پارتها در ایذه
اگر سفر به ایذه در این فصل سال برایتان دشوار است، اما در عین حال دلتان میخواهد آثاری از این منطقه باستانی را ببینید توصیه میکنیم سری به موزه ایران باستان بزنید.
در آنجا علاوه بر اشیایی که از تپههای باستانی ایذه به دست آمده، مجسمه فلزی (مفرغی) بزرگی نظرتان را جلب خواهد کرد که به مرد اشکانی شهرت دارد. این مجسمه در سال 1312 در حوالی روستایی به نام «شمی» که تقریبا 45 کیلومتر با شهرستان ایذه فاصله دارد، پیدا شد. کاوشها نشان داد که آنجا نیایشگاهی بوده متعلق به دوره اشکانیان یا همان پارتها که مجسمه مرد اشکانی نیز در آن نیایشگاه قرار داشته، اما زمانی که باستانشناسان این محل را کشف کردند متوجه آثار تخریب و آتشسوزی در این محل شدند.
به همین علت مجسمهای که در موزه میبینید یک دستش به طور کامل و دست دیگرش از مچ به پایین از بین رفته است. از آنجا که ساسانیان پس از به قدرت رسیدن، سعی کردند اغلب آثار برجای مانده از حکومت پیش از خود یعنی اشکانیان (پارتها) را از میان ببرند، به نظر میرسد تخریب نیایشگاه شمی نیز توسط آنان صورت گرفته باشد، اما مجسمه مرد اشکانی متعلق به کیست؟ این پرسشی است که ذهن بسیاری از پژوهشگران را درگیر خود کرده؛ چراکه مجسمهای در این ابعاد آن هم در یک جایگاه مقدس نمیتواند مربوط به یک شخصیت عادی باشد.
لباسها و نوع پوشش او شبیه به مردان دینی نیست، بنابراین بلندمرتبه بودن او را میباید در زمینههای دیگری چون اجتماعی و سیاسی جستجو کرد. کمربند، پایافزار و سربند او نشان میدهد که او از مردان و سرداران جنگی بوده است، به همین علت اغلب محققان بر این باورند که مجسمه مرد اشکانی متعلق به سورنا (82 ـ 52 پیش از میلاد) سردار شجاع و نامی پارتهاست. سورنا سپاه ایران را در نخستین جنگ با رومیان فرماندهی کرد و رومیها را که تا آن زمان در همه جا پیروز بودند، برای اولین بار با شکستی سخت و تاریخی روبهرو ساخت. او روش نوینی را در جنگ پایهگذاری کرد که به آن شیوه جنگ و گریز میگویند.
این سردار ایرانی را پدیدآورنده جنگ پارتیزانی (جنگ به روش پارتیان) در جهان و مجسمه او را نمونه زیبایی از هنر ریختهگری در دوران باستان میدانند. بنابراین دیدن و مطالعه در مورد مجسمه این سردار بزرگ میتواند شما را با بخش دیگری از تاریخ غرورآفرین ایران آشنا کند.
پس اگر شما خواننده گرامی به هر دلیل، در آستانه تعطیلات تابستانی امکان سفر به نقاط دوردست مانند ایذه را ندارید، موزهها را فراموش نکنید. چه موزه ایران باستان و چه موزههای دیگر، همه شما را به سفری دور و دراز در تاریخ میبرند.
برگرفته ازسایت ایذه آنلاین
دهدز بهشتی دیگر درخوزستان
پایگاه ازلاع رسانی شهر ایذه
دهدز در حومه ایذه ، بهشتی دیگر در خوزستان است
دهدز منطقهای کوهستانی و تاریخی، خفته در دامنههای بلند و برفگیر زاگرس میباشد که هرجای آن چشم انداز زیبایی دارد و هر بینندهای را به تحسین وامیدارد؛ آنجا که زلال اشک برفابها بر گونهی منگشت سرازیر میشود؛ شیوند سرسبز با باغهای باصفا و آبشار زیبایش خودنمایی میکند. در پای قارون پرگنجش که سرشار از قارچ کوهی و کرفس خوشبوی است، در دامنهی وسیع کوه سفید و کوه مادو، قلعهی تاریخی مادها، و دشت بزرگ لاله های واژگون و بوی خوش چویل های روح نواز، پذیرای میهمانان خویش است.
دهـــــدز :
دهدز منطقهای کوهستانی و تاریخی، خفته در دامنههای بلند و برفگیر زاگرس میباشد که هرجای آن چشم انداز زیبایی دارد و هر بینندهای را به تحسین وامیدارد؛ آنجا که زلال اشک برفابها بر گونهی منگشت سرازیر میشود؛ شیوند سرسبز با باغهای باصفا و آبشار زیبایش خودنمایی میکند. در پای قارون پرگنجش که سرشار از قارچ کوهی و کرفس خوشبوی است، در دامنهی وسیع کوه سفید و کوه مادو، قلعهی تاریخی مادها، و دشت بزرگ لاله های واژگون و بوی خوش چویل های روح نواز، پذیرای میهمانان خویش است.
در بلندای تپههای دهدز، منطقهی سرسبز و خوش آب و هوای حاجیکمال با مردمانی مهربان و صمیمی، چشمانداز زیبایی را ترسیم میکند. قلعهسرد و چنار تاریخی کیقبادش پیشینهای سرسبز و گویا از تاریخ و طبیعت منطقه است. دز(قلعه)های دهدز خود برگهای زرینی است که آوارهای فراموش شدهی آنان انسانها را دعوت به بازگشت به اصل خویش مینماید. رودخانهی پرآب و همیشه جاری کارون نیز از این منطقه وارد استان خوزستان میشود و بزرگی و صلابت خود را به رخ همگان میکشد. اکنون بعد از گذشت سالها، کارون همیشه خروشان و وحشی به دست ایرانیان توانمند رام شده و از این پس به آرامی و نجابت هرچه تمامتر، منطقهی کهن دهدز را طی میکند و در پس دیوار بتنی سد کارون3 استراحتی میکند و بعد راهی دشت حاصلخیز خوزستان میشود.
منطقهی دهدز، از توابع شهرستان ایذه در استان خوزستان، در 50 درجه و 24 دقیقهی شرقی از نصفالنهار گرینویچ، و 31 درجه و 59 دقیقهی عرض شمالی در یک منطقهی کوهستانی از سلسله جبال زاگرس واقع شده است که از شمالشرقی به استان چهارمحالوبختیاری، از جنوبشرقی به استان کهگیلویهوبویراحمد، از غرب و شمالغربی به شهرستان ایذه و از جنوب به شهرستان باغملک محدود میشود. منطقهی کهنسال دهدز که مرکز آن شهر دهدز میباشد، از سال 1311 تا کنون عنوان بخش بودن را به یدک میکشد و با مساحت تقریبی 1321 کیلومترمربع، بیش از 30،000 نفر جمعیت دارد که در 3 دهستان (دهدز، دنباله رودشمالی، و دنباله رودجنوبی) متشکل از 143 روستا، زندگی میکنند. شهر دهدز، با ارتفاعی بیش از 1800 متر از سطح دریا، مرتفع ترین شهر استان خوزستان محسوب می شود. فاصلهی دهدز از اهواز، 235کیلومتر و از شهرکرد، 185کیلومتر است. این منطقه به دلیل وجود فاکتورهای مختلف (پوشش گیاهی، حیات وحش، ارتفاع، میزان بارندگی، درجه حرارت، وجود دو سد مهم کشور (کارون3 و 4) و ... )، دارای موقعیتی استراتژیک است. دهدز دارای آب و هوای معتدل میباشد. در زمستان سردترین، و در تابستان خنکترین منقطهی استان خوزستان میباشد.
وجود بقعهها، زیارتگاهها و همچنین مناطق باستانی و تفریحی فراوان در این منطقه باعث شده که هر ساله در فصلهای مختلف سال، زائران و گردشگران زیادی برای زیارت و سیاحت به این منطقه سفر کنند.
مناطقِ «زراس»، «پارکجنگلی بلوطبلند» و «دشت بزرگ» که در دهدز واقعند، جزء مناطق نمونهی گردشگری محسوب میشوند.
زبان، دین و آداب و سنن مردم منطقهی دهدز کاملاً یکدست میباشد. مردم این منطقه از اقوام اصیل بختیاری میباشند و از آداب و سنن این ایل بزرگ تبعیت میکنند. گویششان بختیاری و دینشان اسلام و شیعهی جعفری میباشند.
عظیمترین و پیچیدهترین سد خاورمیانه میباشد که هر ساله 2000 مگاوات، و با طرح توسعه، 3000 مگاوات برق تولید میکند. این سد بزرگ در کیلومتر 20 جادهی دهدز- اهواز قرار دارد. *اکثر مواقع، بویژه ایام نوروز، بازدید از این سد بزرگ و تأسیسات و تجهیزات آن برای عموم آزاد میباشد.
بزرگترین پلهای زیرقوسی خاور میانه میباشند که طول عرشهی آنان، جمعاً 552 متر و در ارتفاع 227 متری از بستر دریاچهی کارون 3، در لابلای کوههای سر به فلک کشیدهی زاگرس احداث شدهاند. این پلهای بزرگ در بین 3 حلقه تونل قرار گرفتهاند و رویهمرفته طولی در حدود 2 کیلومتر دارند. این پل ها از پرجاذبهترین مکانهای توریستی ایران هستند که در کیلومتر 17 جادهی دهدز- اهواز، و 3 کیلومتری شرق سد کارون 3 واقع شدهاند.
این پارک با مساحتی حدود 50 هکتار، در 3 کیلومتری شمالشرقی شهر دهدز واقع شده است. کوهستانی بودن، وجود حیوانات وحشی ( نظیر گرگ، گراز، روباه، خرس و ... ) و نیز گل و گیاهان مختلف و جنگل انبوه بلوط، پستهی کوهی، کلخونگ، و ... این پارک را به یکی از زیباترین پارکهای جنگلی ایران تبدیل کرده است. این پارک جزء مناطق نمونهی گردشگری استان خوزستان میباشد.
این دریاچهی 60 کیلومتری که از سد کارون 3 تا سد کارون 4 امتداد یافته، تکیه داده به کوه پوشیده از برف منگشت، کل نوار جنوبی دهدز را دربرمیگیرد. به لحاظ اینکه در منطقهای کوهستانی و سرسبز واقع شده، چشمانداز زیبا و بکری بوجود آورده که چشم هر بینندهای را به خود جلب میکند.
یکی از زیباترین پارکهای استان است که همه روزه پذیرای مسافران و گردشگران زیادی میباشد.
این دهکده، اولین مجموعهی گردشگری در خوزستان و بزرگترین شهرک تفریحی در ایران می باشد که در حال حاضر، مطالعات و هماهنگی های آن به پایان رسیده و چند سالیست که عملیات احداث آن آغاز شده است. این دهکده شامل هتل، تلهکابین، واحدهای تجاری/مسکونی، پارک، پیست اسکی، ورزشهای آبی و ... می باشد. این دهکده در 15 کیلومتری جنوب دهدز و در کنار ساحل دریاچهی کارون3 واقع است و از مناطق نمونهی گردشگری میباشد.
این آبشار بسیار زیبا با ارتفاع حدود 70 متر، در منطقهی جنگلی کوه مُنگَشت، 30 کیلومتری جنوب شهر دهدز و در اطراف روستای زیبای شیوند واقع شده است. این آبشار، مرتفع ترین آبشار خوزستان است.
امامزاده شاهپور (ع) { شهپیر } :
از نوادگان امام موسی کاظم(ع) می باشد که محل دفن و بارگاه ایشان در روستای دهنو، واقع در 15 کیلومتری جنوب دهدز است.
در نزدیکی روستای کلمت و در 10 کیلومتری جادهی دهدز - ایذه قرار دارد.
واقع در روستای لهبید، در 15 کیلومتری شمال شرقی شهر دهدز میباشد.
در روستای چهل تنان، در 7 کیلومتری شمال غرب دهدز قرار دارد.
این تپهی باستانی بزرگ و هرمیشکل در جنوب شهر دهدز واقع شده، و طبق حکایاتی از طریق حمل خاک با توبره ساخته شده است؛ که متأسفانه تاکنون مورد کاوش قرار نگرفته است.
در شهر دهدز واقع شده، دارای نما و معماری بسیار زیبا و متعلق به دورهی ایلخانی است. مرمت این کاروانسرا در حال انجام است.
این غار که در خروجی و قسمت شرقی دهدز میباشد، آثار مکشوفه در آن متعلق به چندهزار سال پیش است، که خود سندی است بر قدمت و تمدن کهن منطقهی دهدز.
بردگوری (دخمه سنگی) و سنگنگارههای شیوند :
این آثار در روستای شیوند و در 20 کیلومتری جنوب شهر دهدز واقع شدهاند و قدمت آنان به 1700 سال پیش، یعنی دورهی اشکانیان میرسد. (نقل از دهدز دات کام)
موقعیت جغرافیا وآب وهوای ایذه
ایذه یا مال امیر مرکز شهرستان ایذه در استان خوزستان و در جنوب غرب ایران است که پیشینه تاریخی آن بنابر پژوهشهای انجام شده و وجود آثار و سنگ نبشتههای باستانی مربوط به دوران هخامنشیان و پیش از آن (عیلامیان) میباشد. تقریبا بیشتر باستان شناسان بر پیشینه تاریخی ۶۰۰۰ ساله ایذه اتفاق نظر دارند. ایذه، شهر نگارکندههای سنگی و صخرهای ایران نام نهاده شدهاست.
موقعیت جغرافیای
ایذه در استان خوزستان، در ۳۱ درجه و ۵۰ دقیقه پهنای شمالی و ۴۹ درجه و ۵۲ دقیقه درازای خاوری نسبت به گرینویچ و ارتفاعی معادل ۷۶۰ متر از سطح دریا واقع شدهاست.
آب وهوا
ایذه از نظر آب و هوایی خنک ترین شهر استان خوزستان است که علت آن را میتوان قرار گرفتن این شهر در دشتی وسیع در دامنه رشته کوه زاگرس وبارش برف در برخی نقاط مرتفع مشرف بر شهر و نیز وجود وسیع ترین پوشش جنگلی استان خوزستان (۱۸۰٫۰۰۰ هکتار) در این منطقه دانست. دمای شهر ایذه در زمستان گاهی به زیر صفر درجه سانتی گراد میرسد و میانگین آن در فصل تابستان۲۴ درجه سانتی گراد است. میانگین بارش سالیانه در ایذه ۴۰۰ میلیمتر میباشد.
وجه تسمیه
شهر ایذه از روزگار باستان تا امروز به نامهای ایزج، ایذه، اوجا، آیا پیر، آنزان، انشان، ایگه، ایجهه، اریگ، ایج، ایدج الاهواز، مالمیر یا مال امیر خوانده شدهاست. کلمه ایذه برگرفته از واژه ایجه یا ایگه فارسی باستان به معنی مسکن و محل زندگی است.(۵) به علاوه به دلیل وجود زیجهای بسیار در این ناحیه، این شهر به نام اریگ یا ایج خوانده میشدهاست. به عقیده برخی از محققین این شهر در نیمه دوم هزاره دوم پیش از میلاد «انزان» نامیده میشد و مرکز ایالت انزان بودهاست. میتوان ایذه را تغییر شکل یافته ((انزان)) عیلامی نیز دانست.
مکان های دیدنی
· بردگوری (گوردخمههای)مربوط به ایران باستان
· منطقه توریستی تفریحی زراس (حاشیه سد کارون ۳)
· پلهای دوقلوی کارون جایگزین پل قدیم شالو
· آثار باستانی اشکفت سلیمان (اشکفت سلمان)
· منطقه توریستی تفریحی دشت مرغا * منطقه توریستی تفریحی مال آقا
جنگلها رادریابید
هشدار انجمن دوستداران طبیعت ایذه: جنگلها را دریابید
اشاره: اگر قصد دارید تا بیشتر عناصر و زیبایی های طبیعت با ویژگی های زاگرس را یکجا ببینید سری به ایذه و دهدز بزنید. رشته کوه بلند و برفگیر مُنگشت در کنار دشت زیبای ایذه، کوه سفید، رود کارون (که روزگاری خروشان و جاری بود و اکنون در پشت دیواره های بتنی سدها در خود می پیچید)، جنگل های بلوط و بنه (پسته وحشی) و صدها گونه از درختان و گیاهان، کبک های خوش آواز و بسیاری زیبایی ها و مناظر و چشم انداز های زیبا و بکر، همه و همه یکجا جمع شده اند.
وضعیت ارتباطی جدید و راه های بین استانی که از این منطقه و بویژه منطقه بکر جنگلی دهدز می گذرد، زمزمه اسباب کشی شرکت های سرمایه گذار در بخش گردشگری و اکوتوریسم (و تهدیداتی که متوجه محیط زیست و طبیعت منطقه خواهند کرد) و تخریب روزافزون منطقه بلوط بلند دهدز (تنها ذخیره گاه طبیعی بلوط بلند در ایران) به عنوان یکی از ده تهدید بزرگ زیست محیطی کشور، باعث شد تا گفتگوی مشروحی با هژیر کیانی عضو هیأت موسس و دبیر انجمن دوستداران طبیعت و محیط زیست شهرستان ایذه انجام دهیم. وی متولد روستای قلعه سرد و کارشناس ارشد رشته کشاورزی است.
لطفاً مختصری درباره انجمن دوستداران طبیعت و محیط زیست شهرستان ایذه بگویید تا مخاطبان ما با این انجمن بیشتر آشنا شوند .
کیانی: گفتگو را با آیه ای زیبا از قرآن کریم آغاز می کنم؛ "سبح لله ما فی السماوات و الأرض و هو العزیز الحکیم"؛ هر چه در زمین و آسمانهاست همه به تسبیح و ستایش خدایی که مقتدر و حکیم است، مشغولند» (سوره حدید/ آیه اول).
طبیعت و جایگاه آن در مبانی دینی و فرهنگی ما به زلالی آب ها جاری است. توصیه های ارجمند پیامبر اکرم(ص) و امامان معصوم(ع) ما در این باره سند افتخارند. جایگاه و نقش واژه ها و مضامین طبیعت محور در شعر و ادبیات ما ایرانیان تا آنجا تبلور یافته است که منوچهری دامغانی را شاعر طبیعت می نامند یا در شعر زیبای سعدی که مضامین خداشناسانه شکوفا شده است؛ به این سروده بر می خوردیم که: برگ درختان سبز در نظر هوشیار / هر ورقش دفتری است معرفت کردگار.
نظیر همین مفاهیم را در شعر حافظ هم مشاهده می کنیم. اینها همه و همه نشان دهنده این حقیقت است که محیط زیست یک مبحث لوکس وارداتی نیست. همچنین ایجاد فضاهای سبز (یا به قول امروزی ها پارک ها) در دوران ایران باستان، نشان دهنده این حقیقت است که اندیشه طبیعت دوستی و حفظ و احیاء آن، قدمتی دیرینه در این سرزمین دارد.
در میان بختیاری ها که در حوزه فعالیت این انجمن زیست می کنند، می توان مقالات و کتب بسیار نوشت چراکه بختیاری ها به سبب زندگی در این اقلیم، بیش از دیگران مدیون نعمت های الهی و طبیعت زیبای این منطقه هستند و حفظ آن وظیفه تک تک انسان هایی است که از این مادر پر مهر یعنی طبیعت ارتزاق می کنند.
انجمن دوستداران طیعت و محیط زیست شهرستان ایذه تشکلی است غیر دولتی و غیر سیاسی متشکل از فارغ التحصیلان رشته های مختلف دانشگاهی و مردم علاقمند، که از سال 1382 فعالیت رسمی خود را با هدف تلاش در جهت جلب مشارکت همگانی در حفظ و احیاء منابع طبیعی و حفاظت از محیط زیست آغاز نموده است و در حال حاضر نیز قشرهای مختلف علاقمند به طبیعت و محیط زیست در آن عضویت دارند .
آیا هر اقلیم طبیعی و جغرافیای خاص آن بر انسانهایی که در آن زیست می کنند، تاثیر می گذارد؟
کیانی: این بحث بسیار گسترده است اما آنچه در مورد انسان بختیاری می توان گفت، این است که بسیاری از خلق و خوی مردمان بختیاری متاثر از طبیعت خاص سرزمین آنهاست، به عنوان مثال سخاوتمندی انسان بختیاری می تواند تحت تاثیر طبیعتی باشد که در آن زیست می کند و بدون هیچ محدودیتی به او می بخشد؛ طبیعت بختیاری و کوهستان های پر برکت، از آنان انسان های سخت و استواری ساخته است. روحیه آزادمنشی بختیاری ها بی تاثیر از طبیعت پیرامون آنان نیست. زلالی و صداقت بختیاری ها می تواند تحت تاثیر زلال چشمه ساران و رودهای خروشان آن باشد.
انسان بختیاری وقتی آیات زلال قرآن را می خواند و در این طبیعت سیر می کند، بیشتر به عظمت و قدرت خدای خویش پی می برد و موارد بسیار دیگری از این دست که در آثار شاعران ارجمند بختیاری و آثار موسیقایی بختیاری تاثیرات شگرفی داشته است.
چویل بعنوان یک گیاه سبز و بی مانند از لحاظ رنگ و عطر در بین مردمان بختیاری نماد سرسبزی است. پرنده کبک در فرهنگ بختیاری نماد خوش آوازی و سرزندگی است. و موارد فراوان دیگری را می توان یافت که جزئی از طبیعت اهمیت نمادی بالایی در فرهنگ بختیاری داشته باشد. اینها را عرض کردم تا بیشتر دریابیم که چه وظیفه سنگینی در ازای محبت ها و نعمات خداوند مهربان بر دوش داریم تا در سپاسگزاری از او این طبیعت را پاسداری کنیم و در جهت حفظ حقوق نسل های آینده و سرسبزی ایران گام برداریم.
فعالیت های عمده این انجمن تاکنون چه بوده است؟
کیانی: انجمن بر این باور است که فعالیت در بخش طبیعت و محیط زیست، بدون آموزش و فرهنگ سازی محکوم به شکست خواهد بود و حفظ طبیعت و محیط زیست با مشارکت مردم و جامعه بومی و محلی و احیاء آن با نقش موثر و برنامه ریزی مدون و بلند مدت دولت و دستگاه های ذیربط در قالب مفاهیم توسعه پایدار امکان پذیر خواهد بود.
از همین رو انجمن از آغاز با نشریه ای محلی تحت عنوان "دوستدارن طبیعت زاگرس" فعالیت عمومی خود را آغاز نمود. این فعالیت در قالب طرح بزرگ صیانت از جنگل های حوزه زاگرس در منطقه دهدز و ایذه در سطح 70 هزار هکتار از ذخیره گاه های بلوط و سایر گونه های گیاهی آن آغاز شد که در آن سال یعنی 81 تا 83 اعضای موسس این انجمن پروژه بزرگ صیانت از جنگل ها را (که از طرف سازمان جنگل ها برای نخستین بار به طور آزمایشی در استان ایلام وخوزستان به اجرا در آمد) در منطقه دهدز و ایذه برعهده گرفتند و چون تیم کارشناسی قوی داشتند و همگی از فارغ الاتحصیلان دانشگاه و ساکن منطقه اجرای طرح بودند، به عنوان مجری نمونه استان در عرصه فعالیت های طبیعت انتخاب شدند.
تهیه و توزیع بیش از 150 هزار نسخه بروشور اطلاع رسانی و آموزشی، برگزاری دو مسابقه بزرگ قلم سبز در سطح مدارس منطقه دهدز و شهرستان ایذه، برگزاری مسابقه نقاشی، تنظیم چندین بیانیه در مورد جلوگیری از اجرای طرح انتقال آب تالاب زیبا و منحصر به فرد میانگران ایذه، هشدار های زیست محیطی از طریق رسانه های جمعی، راه اندازی پایگاه اینترنتی انجمن به نشانی http://www.izeheneo.blogfa.com و اعلام پست الکترونیک Izeheneo@yahoo.com به عنوان محور ارتباطی مردم دوستدار محیط زیست با فعالان محیط زیست ایذه و دهدز، شرکت فعال کارشناسان این انجمن در همایش های مختلف سراسری و ارائه بیش از 20 مقاله علمی و پذیرش آن در همایش های یاد شده، شرکت کارشناسان رشته مهندسی آب این تشکل در دو کارگاه بزرگ و دوره توانمند سازی تشکل های زیست محیطی کشور (که در سال 1388 در ارومیه و بندر انزلی از طرف دفتر طرح تالاب های ایران برگزار گردید)، تدوین کتابچه راهکارهای حفظ تالاب میانگران ایذه، تلاش و رایزنی با مسئولین طرح تالاب های ایران برای قرار گرفتن تالاب میانگران در لیست تالاب های بین المللی (با این هدف که بتوانیم آن را تحت حمایت صندوق تسهیلات جهانیGEF قرار دهیم)، از جمله فعالیت های این انجمن بوده است.
همچنین تهیه طرح ملی حفاظت از تالابهای ایران با هدف دستیابی به الگوی پایدار جهت حفظ تالابهای ایران با مشارکت آگاهانه جوامع محلی و دستگاههای مرتبط و ذینفعان نیز از سال ۲۰۰۵ توسط این انجمن با مشاورت سازمان محیط زیست ایران در حال اجرا است.
تهیه طرح بزرگ باغ-موزه گیاه شناسی بلوط بلند ویژه گیاهان زاگرسی با هدف های علمی تحقیقی، اشتغال در بخش گیاهان دارویی برای مردم منطقه، پرورش و تکثیر و تولید درختان و گیاهان زینتی برای فضاهای سبز شهری و شهرداری ها (با این مبنای نظری و راهبردی که این گونه های بومی و زیبا که شناسنامه زیست بوم های طبیعی و شهری هستند، با شرایط محیطی شهرهای این منطقه سازگار ترند) و چند طرح های پژوهشی دیگر از جمله کارهای در دست اقدام انجمن می باشند.
چرا طرح باغ-موزه در مرحله تهیه طرح باقی مانده است؟
کیانی: قرار بر این بود که این طرح در قالب یک تعاونی فارغ التحصیلان کشاورزی در اراضی منابع طبیعی انجام گیرد که متاسفانه علیرغم گذراندن مراحل اداری با مخالفت مسئولین منابع طبیعی شهرستان مواجه شدیم و جالب تر اینکه منابع طبیعی بعد از رد کردن این پیشنهاد، اراضی مورد نظر را برای ایجاد سایت گردشگری شرکت ملی نفت ایران آماده سازی نمود که این خود جفای آشکار در حق طبیعت منطقه خواهد بود و کارشناسان این انجمن در رسانه های مختلف نسبت به عواقب منفی این طرح برای منطقه بکر بلوط بلند دهدز (که اخیراً جزو ده تهدید بزرگ زیست محیطی ایران به انتخاب تحریریه روزنامه همشهری نام برده شده است) هشدار های لازم را منتشر نموده اند و همچنان پیگیری خواهیم نمود.
تالاب میانگران ایذه
تالاب میانگران درجنوب غربی کوهپایه زاگرس و در فاصله یک و نیم کیلومتری شهرستان ایذه در شمال شرقی استان خوزستان واقع شدهاست. این تالاب به نامهای پرچستان(گورویی و اورک شالو)، شیخان، فاروم(قلعه گژدم) و منقار نیز نامیده میشود. منبع درآمد مردم حاشیه تالاب میانگران از طریق دامداری و کشاورزی به خصوص کشت گندم، جو، ماش و برنج است. جاده آسفالته ایذه- پیون، جاده آسفالته ایذه- کول فرح و روستای پرچستان از جمله راههای دسترسی به تالاب میانگران است. پربارانترین ماه سال دراین تالاب، دی ماه و کم بارانترین آن از اواخر خرداد تا اواسط مهرماه، میانگین تبخیر ماهیانه ۱۷۳میلیمتر، حداقل رطوبت نسبی ۲۵درصد است. هوای منطقه معمولا در فصل تابستان همراه با شرجی و در زمستانها سرد است به گونهای که در پارهای از موارد ارتفاعات اطراف آن از برف پوشیده میشود. پوشش گیاهی تالاب عبارت از نی از تیره لوئی و تیره [[، [[polygonaceaگیاهان مرتعی از خانواده گرامینه، بقولات خارشتر و گیاهان خانواده لگومینوز مانند انواع یونجه یک ساله و شنبلیلهاست. از مهمترین گونههای جانوری در تالاب میانگران میتوان تنجه، آنقوت، اردک نوکپهن، سرسبز، خوتکا، فلامینگو، گاو چرانک، لک لک سفید، لک لک سیاه، باکلان و حواصیل خاکستری نام برد. اردک مرمری، اردک سرسفید و غازپیشانی سفید کوچک نیز از جمله پرندگان کمیاب موجود در این تالاب هستند. این تالاب همه ساله در فصل مهاجرت پرندگان پذیرای گونههای مختلفی از پرندگان مهاجر آبزی و کنار آبزی است. قورباغه Rana cascadae و]]، Bufo virifdis مار آبی]] Natrix tesesellateو ماهی گامبوزیا نوروزی گراز نیز از جمله آبزیان این تالاب هستند. از جمله مشکلات تالاب میتوان به نبود وجود مراکز اقامتی در مجاورت تالاب و همچنین کم شدن سطح آب تالاب در فصل گرم سال است. ورود پسابهای کشاورزی به تالاب از جمله عوامل تهدیدهکننده منطقهاست که این تالاب را در معرض نابودی قرار دادهاست